Wat gebeurt er met je thuisbatterij als hij oud is?

Een batterij krijgt een tweede leven, of wordt grondstof

Je koopt een thuisbatterij die vaak 10 tot 15 jaar of langer meegaat. Wat gebeurt er daarna? Er zijn vier mogelijkheden:

• Hergebruik: de batterij werkt nog goed en gaat langer mee, eventueel bij iemand anders.
• Reparatie: een kapot onderdeel, zoals een module of de elektronica, wordt vervangen.
• Tweede leven: modules gaan naar een toepassing die minder vraagt, bijvoorbeeld opslag bij een bedrijf.
• Recycling: de batterij wordt uit elkaar gehaald en de materialen worden teruggewonnen.

Hergebruik is niet altijd verstandig

Of een batterij opnieuw gebruikt kan worden, hangt af van zijn conditie en veiligheid. Een batterij met schade of sterk verminderde capaciteit hoort bij een gespecialiseerde verwerker, niet in een tweede huis. Demonteer een batterij nooit zelf.

Welke materialen zitten erin?

Niet elke batterij is hetzelfde. In thuisbatterijen kom je vooral twee soorten tegen:

• LFP (lithium-ijzerfosfaat): veel gebruikt in moderne thuisbatterijen, ook in ons aanbod. Bevat onder meer lithium, ijzer, fosfaat, grafiet, koper en aluminium, en geen nikkel of kobalt in de kathode. Lange levensduur en stabiel.
• NMC (nikkel-mangaan-kobalt): vooral in elektrische auto's en sommige opslagsystemen. Bevat naast lithium ook nikkel, mangaan en kobalt.

Waarom het type uitmaakt voor recycling

Nikkel en kobalt zijn waardevol. Daardoor is het terugwinnen ervan uit NMC-batterijen financieel aantrekkelijk. LFP bevat die dure metalen niet; recycling levert daar minder op, maar is wel verplicht en wordt steeds beter. Voor het milieu telt bij LFP vooral de lange levensduur: hoe langer een batterij meegaat, hoe minder nieuwe batterijen nodig zijn.

Hoe werkt batterijrecycling?

In grote lijnen gaat het zo:

• De batterij wordt veilig ingezameld en gecontroleerd.
• Behuizing, kabels en elektronica worden waar mogelijk gedemonteerd en gescheiden.
• De cellen worden onder gecontroleerde omstandigheden verwerkt.
• Daarbij ontstaat 'black mass': een donker poeder met waardevolle batterijmaterialen zoals lithium, grafiet en (bij NMC) nikkel en kobalt.
• Gespecialiseerde bedrijven winnen daar de metalen uit terug.
• Geschikte teruggewonnen grondstoffen gaan opnieuw de productie in, ook van nieuwe batterijen.

Recycling kost ook energie

Niet alle materialen zijn even gemakkelijk terug te winnen. Recycling vraagt energie, chemicaliën en gespecialiseerde installaties. Het is dus geen gratis oplossing, maar wel een stuk beter dan nieuwe grondstoffen delven of de batterij weggooien.

Wat eist Europa?

De Europese Batterijenverordening (EU) 2023/1542 regelt de hele levenscyclus. Thuisbatterijen vallen daarin onder de 'industriële batterijen'. Producenten moeten batterijen terugnemen en laten recyclen. Recyclers moeten uit lithiumbatterijen steeds meer materiaal terugwinnen; voor lithium is dat 50% eind 2027 en 80% eind 2031.

Daarnaast moeten nieuwe industriële batterijen boven 2 kWh vanaf augustus 2031 een minimumdeel gerecycled materiaal bevatten. Dat is geen eis dat batterijen volledig uit gerecycled materiaal bestaan. Of een eis voor een bepaalde batterij geldt, hangt af van de categorie, de capaciteit en uitzonderingen in de wet.

Wie werken er aan batterijrecycling?

In Europa werken onder meer Umicore (België), Fortum (Finland), BASF (Duitsland) en het Duitse cylib aan het terugwinnen van batterijmaterialen; in de Verenigde Staten bijvoorbeeld American Battery Technology Company. Sommige installaties draaien al, andere zijn aangekondigd of in opbouw. Wij noemen ze ter informatie; het zijn geen leveranciers van TheUpHub en dit is geen beleggingsadvies.

Wat betekent dit als je een thuisbatterij koopt?

Vraag bij het kiezen niet alleen naar de prijs, maar ook naar:

• de batterijchemie (bijvoorbeeld LFP);
• de verwachte levensduur en de garantie, in jaren én in laadcycli;
• of de batterij te repareren is, bijvoorbeeld per module;
• wat er gebeurt met een defecte batterij, en wie hem terugneemt;
• welke duurzaamheidsinformatie de fabrikant kan aantonen.

Is een thuisbatterij daarmee duurzaam?

Een thuisbatterij kost grondstoffen en energie om te maken. Tijdens gebruik helpt hij je om meer van je eigen zonnestroom te gebruiken en kan hij het net ontlasten, maar dat levert niet automatisch milieuwinst op. Het effect hangt af van hoe je hem gebruikt, de stroommix, de levensduur, het type batterij en hoe hij wordt aangestuurd. Financieel voordeel en milieuvoordeel zijn ook twee verschillende dingen.

Een goede thuisbatterij is niet alleen een batterij die vandaag energie opslaat, maar ook een product waarbij je nadenkt over levensduur, reparatie en de grondstoffen van morgen.

Veelgestelde vragen